2. Communicator
De ervaring die ik meebreng: Ik heb mijn communicatieve vaardigheden ontwikkeld door te werken als persoonlijke begeleider, waar ik dagelijks gesprekken voerde met mijn patiënten. Ik leerde actief luisteren, omgaan met weerstand en het helder overbrengen van informatie. Ook heb ik geleerd om open vragen te stellen vooral in complexe situaties zoals bij agressie (ondersteund door fittraining). Omdat ik elke zes maanden wissel van locatie en telkens een nieuwe doelgroep krijg, hoop ik mij op verschillende mensen met verschillende ziektebeelden en culturen meer ervaring op te doen als rol van communicatie.
Competentie 4:
- De verpleegkundige communiceert op persoonsgerichte en professionele wijze met de zorgvrager en diens informele netwerk, waarbij voor optimale informatie-uitwisseling wordt gezorgd.
Tijdens mijn werk liep ik tegen een casus aan waarbij ik mijn manier van communiceren erg moest aanpassen. Ik merkte dat ik dit lastig vond, vooral omdat het ging om een zeer kwetsbare cliënt. Deze situatie heeft mij veel geleerd over persoonsgerichte communicatie en het professioneel afstemmen van mijn communicatie op de behoeften van de cliënt.
Betreffende cliënt had ernstige traumaproblematiek, waaronder seksueel misbruik door haar vader, docent en stiefbroer. Daarnaast was er sprake van anorexia nervosa, PTSS en een bipolaire stoornis. Mw. automutileerde regelmatig door middel van krassen met haar nagels wanneer zij veel spanning ervoer. Vanuit de behandeling werd gestart met Dialectische Gedragstherapie (DGT). DGT is een vorm van cognitieve gedragstherapie die gericht is op het beter leren reguleren van emoties, het verminderen van emotioneel lijden en het versterken van copingvaardigheden en zelfmanagement. Binnen DGT staat het behouden van eigen regie centraal en wordt gewerkt met vaardigheden zoals emotieregulatie, crisis verdragen en interpersoonlijke effectiviteit (Dialectisch, z.d.).
Binnen de afdeling waren daarom duidelijke afspraken gemaakt over de communicatie richting mw. Het was belangrijk om open vragen te stellen, niet te sturend te communiceren en de regie zoveel mogelijk bij mw. te laten. In het begin vond ik dit erg lastig. Vanuit mijn gevoel wilde ik haar helpen, spanning verminderen en snel met oplossingen komen. Juist omdat mw. erg kwetsbaar was, merkte ik dat ik snel geneigd was het gesprek over te nemen of dingen voor haar in te vullen.
Door feedback van collega’s, de module communicatie en door mij verder te verdiepen in DGT ben ik bewuster gaan communiceren. Ik heb geleerd dat professionele communicatie niet altijd betekent dat je direct een oplossing biedt, maar juist dat je aansluit bij de belevingswereld van de cliënt en ruimte laat voor gevoelens en eigen keuzes. Tijdens gesprekken maakte ik daarom steeds meer gebruik van open vragen, luisteren, samenvatten en doorvragen (LSD). Ook leerde ik stiltes meer toe te laten en minder snel antwoorden of oplossingen in te vullen voor de cliënt.
Daarnaast leerde ik dat goede communicatie binnen DGT belangrijk is voor het ondersteunen van zelfmanagement. Samen met mw. werd gekeken welke copingvaardigheden helpend waren bij spanning, zoals wandelen, muziek luisteren, diamond painting of het gebruiken van haar signaleringsplan. Door op deze manier te communiceren en samen te kijken naar mogelijkheden, merkte ik dat mw. zich meer gehoord voelde en zelf meer ging nadenken over haar gevoelens, spanning en behoeften.
Deze situatie heeft mij geholpen om mij verder te ontwikkelen binnen de CanMEDS-rol Communicator. Ik heb geleerd om mijn communicatie beter af te stemmen op de cliënt, bewuster gebruik te maken van gesprekstechnieken en minder vanuit mijn eigen gevoel direct te willen oplossen. Hierdoor ben ik beter in staat om persoonsgerichte en professionele communicatie toe te passen binnen de GGZ.